Duy trì và xây dựng tình bạn sau khi nghỉ hưu

Nghiên cứu về sức khỏe và tuổi thọ nhất quán ghi nhận mối liên hệ giữa kết nối xã hội mạnh và kết quả sức khỏe tốt hơn ở người cao tuổi. Một số nghiên cứu dài hạn — trong đó có Harvard Study of Adult Development theo dõi hơn 700 người qua nhiều thập kỷ — gợi ý rằng chất lượng các mối quan hệ là một trong những yếu tố dự báo mạnh nhất về sức khỏe và hạnh phúc trong giai đoạn cao tuổi. (Nội dung thông tin chung.)

Ông Lê Văn Hải, 70 tuổi, nghỉ hưu sau 35 năm làm kỹ sư ở Hà Nội. Điều ông không ngờ là sau khi nghỉ hưu, những người bạn thân nhất của ông đều là đồng nghiệp — và khi không còn làm việc cùng nhau, những mối quan hệ đó dần thưa dần mà không ai cố ý. "Không ai giận nhau, không ai bỏ ai. Chỉ là không còn cơ hội gặp nhau tự nhiên nữa." (Nhân vật minh họa.)

Tại sao tình bạn sau hưu trí đòi hỏi nỗ lực hơn

Trong giai đoạn đi làm, nhiều mối quan hệ xã hội duy trì một cách "tự nhiên" — gặp nhau hàng ngày ở nơi làm việc, cùng đồng nghiệp ăn trưa, tham gia các sự kiện chung. Không cần lên kế hoạch đặc biệt. Những kết nối này xảy ra như sản phẩm phụ của cấu trúc công việc.

Sau khi nghỉ hưu, những dịp tự nhiên này biến mất. Để duy trì các mối quan hệ cũ và xây dựng mối quan hệ mới, cần chủ động hơn theo cách mà khi còn đi làm không cần thiết. Điều này không có nghĩa là các mối quan hệ cũ không còn giá trị — mà là chúng cần được nuôi dưỡng theo cách khác.

Bạn bè thời đi làm — duy trì thế nào

Các mối quan hệ được hình thành qua nhiều năm làm việc cùng nhau có chiều sâu thực sự — chia sẻ lịch sử, hiểu bối cảnh của nhau, đã cùng vượt qua những thách thức chung. Những mối quan hệ này đáng được đầu tư để duy trì.

Lên lịch gặp gỡ định kỳ — thay vì "khi nào rảnh thì gặp" — thường là sự khác biệt giữa duy trì và để mất mối quan hệ. Không cần gặp thường xuyên, nhưng cần có điểm neo thời gian cụ thể.

Ảnh minh họa. Nguồn: Unsplash.

Xây dựng kết nối mới sau 60

Xây dựng tình bạn mới sau 60 có thể cảm thấy khó hơn so với khi còn trẻ — điều này là thực tế mà nhiều người thừa nhận. Các cơ hội gặp gỡ tự nhiên ít hơn, và hành động chủ động tiếp cận người mới đôi khi cảm thấy ngại ngùng hơn so với khi trẻ.

Nhưng tình bạn mới vẫn hoàn toàn có thể hình thành sau 60 — thường qua các hoạt động chung có sự tham gia đều đặn. Câu lạc bộ thể dục, lớp học, nhóm tình nguyện, hay sinh hoạt tôn giáo tạo ra cơ hội gặp gỡ cùng người nhiều lần — và sự lặp lại đó là nền tảng để quen biết trở thành kết nối thực sự.

Cô đơn và cô lập xã hội — không phải cùng một thứ

Một điểm đáng phân biệt: cô đơn là cảm giác chủ quan về thiếu kết nối, trong khi cô lập xã hội là thực tế khách quan về ít tiếp xúc xã hội. Người có thể sống tương đối cô lập mà không cảm thấy cô đơn, và ngược lại — người có nhiều tương tác xã hội nhưng vẫn cảm thấy thiếu kết nối thực sự.

Điều hướng đến chất lượng các mối quan hệ — chiều sâu và sự chân thực — thường quan trọng hơn số lượng tương tác xã hội.